Van fysieke zenders naar digitale geluidsstudio’s: de audiovisuele productie van realtime streams

Het maken van radio en televisie was voorheen iets wat vrijwel volledig analoog was. Elk geluid dat te horen was, kwam direct uit de studio, of dit nu de stemmen, muziek of andere geluiden waren. Ondertussen is het wel wat anders; alles wat men hoort op tv, de radio, podcasts of tijdens realtime streams wordt digitaal gemaakt of bewerkt.

De tijd van realtime streams zoals in het online casino

Voorheen waren de meeste producties vooraf opgenomen. Dit geldt zowel voor video als geluid. Bij online casino’s loopt men vaak vooruit op andere sectoren, omdat er veel competitie is. Bij online casino’s, waaronder het casino online in Nederland is er de mogelijkheid om realtime streams te bekijken in de vorm van live casino evenementen. Een voorbeeld hiervan is blackjack, waarbij de dealer thuis te zien is via een directe verbinding. Dankzij de digitale geluidsstudio horen mensen thuis het geluid perfect. Deze technologie wordt ook voor spelshows en andere tafelspellen gebruikt.

Korte geschiedenis van de radio

De radioverbinding bestaat al lang; het leggen van de eerste radioverbinding stamt uit 1895. Nikola Tesla had een demonstratie gepland, maar zijn kantoor vatte vlam. Niet veel later lukte het Guglielmo Marconi om een radioverbinding tot stand te brengen. Ook Alexander Stepanovitsj Popov testte op dat moment met een radioverbinding. Beide gebruikten hiervoor de ideeën van Heinrich Hertz, die in 1887 al met de eerste conceptideeën kwam.

Het werk van Marconi werd niet door iedereen in zijn thuisland Italië gewaardeerd. Hij besloot te verhuizen naar Engeland. Hij was de eerste die het voor elkaar kreeg om een bericht te sturen over de Atlantische Oceaan; dat gebeurde in 1901. Marconi is echter niet de uitvinder van de radio; die eer ging naar Nikola Tesla, maar pas na zijn dood.

In 1914 werd het eerste Europese radioconcert gegeven en in 1919 werd in Nederland voor het eerst een radioprogramma uitgezonden. Vanaf toen ging het snel; binnen tien jaar hadden de meeste mensen in Nederland een radio. De radio had in die tijd een belangrijke rol in het onderwijs. Later werd het steeds meer een sociaal medium, met uitzondering van de Tweede Wereldoorlog. Toen was het een belangrijk middel voor informatie, propaganda en het verzet.

Zo werd geluid in het verleden opgenomen

Veel mensen weten wel hoe een ouderwetse geluidsstudio eruitziet. Het zijn kleine ruimtes die zoveel mogelijk geluidsdicht zijn en schuim op de muren hebben. De artiest, podcastmaker of presentator is door een raam gescheiden van de geluidstechnici. Zij zorgen ervoor dat het geluid op de juiste manier wordt opgenomen, zodat het gereproduceerd kan worden.

Vanuit deze geluidsstudio’s kon men ook live uitzenden via een zendmast of een satellietverbinding. Om dit mogelijk te maken was er specifieke kennis nodig, evenals de juiste apparatuur. Een voordeel van deze studio’s was dat het geluid in veel gevallen uitzonderlijk goed was.

Een van de beperkingen van de ouderwetse geluidsstudio is dat de uitzending altijd op die specifieke locatie uitgevoerd moest worden. Hierdoor was het niet geschikt voor live uitzendingen vanaf locatie, zoals tijdens een concert, festival, seminar of conferentie. Een nadeel van de live uitzendingen vanuit de studio is het feit dat luisteraars op een vast moment moeten inschakelen.

De geluidsstudio van nu

Ondertussen zien geluidsstudio’s er heel anders uit. Om geluid en muziek te maken en op te nemen is een Digital Audio Workstation of een DAW. Het is software waarmee audio bewerkt kan worden. Met behulp van een DAW kunnen audio-effecten worden toegevoegd aan muziek, spraak of ander geluid.

DAW

De eerste DAW stamt al uit de jaren 70, maar toen liep men tegen heel wat problemen aan. Zo was er niet genoeg opslagcapaciteit en konden maar weinig computers het aan om een DAW te laten lopen. Men bleef echter doorgaan met ontwikkelen, waardoor er steeds meer mogelijk werd. Soundstream kwam in 1978 met een programma dat het mogelijk maakte om geluiden als golven te zien. Aan het programma werd een digitale audioprocessor toegevoegd, zodat men effecten kon toevoegen.

Eind jaren 80 werd het voor steeds meer mensen mogelijk om een DAW op hun computer te draaien. De huiscomputer kon steeds meer aan en ook professionele studio’s maken er sinds de jaren 80 vrijwel allemaal gebruik van. Een bekende DAW uit de jaren 90 is Pro Tools, waar veel studio’s in die tijd gebruik van maakten. Een baanbrekende uitvinding was de DAW met 32 sporen van Steinberg. Cubase werd in 1996 uitgebracht en vormde de basis van wat later nog zou volgen.

De DAW is bedoeld om muziek te maken en op te nemen. De muziek kan samengesteld worden door meerdere sporen over elkaar te leggen. Daarnaast kan het tempo worden aangepast. Een goede DAW maakt het mogelijk om ook virtuele instrumenten toe te voegen aan de muziek. Er zijn meer dan duizend opties beschikbaar, waaronder pianogeluid, een saxofoon en drums. Wie zelf een instrument wil bespelen en het geluid wil opnemen, kan het beste gebruikmaken van MIDI (Musical Instrument Digital Interface)

Ruisonderdrukking

Het is niet alleen muziek waar de DAW voor gebruikt wordt. Tegenwoordig wordt vrijwel alle professionele audio door een DAW verwerkt. Een van de functies is om ruis te onderdrukken en achtergrondgeluid te verwijderen. Zo klinkt elke podcast zuiver en helder. Het is een functie die ook veel gebruikt wordt voor het opnemen van audioboeken, maar ook voor films en tv.

Realtime streaming via het internet

Het uitzenden van video of geluid hoeft niet meer gedaan te worden via de satelliet, kabel of via de ether. Tegenwoordig kan ook gewoon via het internet gestreamd worden. Voordat realtime streaming mogelijk is, worden er een aantal stappen doorlopen. De data van de video en het geluid worden razendsnel compacter gemaakt, zodat het makkelijker verstuurd kan worden.

Om ervoor te zorgen dat de stream voor een groot aantal mensen beschikbaar is gebruikt men CDN (Content Delivery Networks). Het is een netwerk van verschillende servers die beeld en geluid op kunnen slaan. Door de informatie over meerdere servers te verdelen, is het mogelijk om snel en zonder haperen naar de stream te luisteren of te kijken.