Vrijwilligerswerk naast je baan: wat het oplevert en hoe je iets passends vindt

Je werk loopt prima, maar je mist iets. Het gevoel dat je bijdraagt aan iets wat groter is dan je eigen takenlijst. Veel mensen kijken dan naar vrijwilligerswerk, en lopen vervolgens vast op dezelfde vragen. Heb ik daar wel tijd voor, wat levert het op en welk werk past bij mij? Een verhaal in Psychologie Magazine van 28 september laat zien hoe dat er in de praktijk uit kan zien. Chantal (34) is chatvrijwilliger bij de Luisterlijn en vertelt waarom dat werk haar zoveel geeft.

Wat het werk van een chatvrijwilliger laat zien

Chantal begon twee jaar geleden aan de telefoon bij de Luisterlijn, waar ze ook iedere maand een nachtdienst draaide. Inmiddels voert ze de gesprekken via de chat. Dat past haar beter, vertelt ze, omdat de gesprekken langzamer gaan en ze meer tijd heeft om na te denken. “Je hoort geen stem, maar de connectie is er niet minder door”, zegt ze in het stuk. Via de chat spreekt ze vaker jongere mensen, met onderwerpen als eenzaamheid, prestatiedruk en worstelingen met identiteit.

Wat opvalt in haar verhaal is wat het werk haar zelf oplevert. Ze leerde luisteren zonder oordeel, haar eigen gedachten te parkeren en nieuwsgierig te blijven naar wat de ander beweegt. Ook zegt ze een breder beeld te krijgen van wat er in de samenleving speelt. Dat zijn precies de dingen die vrijwilligerswerk naast een baan waardevol maken. Je doet iets voor een ander, en je leert er zelf ook van.

Wat vrijwilligerswerk je oplevert

Het eerste wat mensen noemen is voldoening. Je ziet direct dat je werk ertoe doet, iets wat in een gewone baan niet altijd zo zichtbaar is. Maar er is meer.

• Nieuwe vaardigheden. Luisteren, organiseren, lesgeven, coördineren. Vaardigheden die je in je betaalde werk misschien niet gebruikt, maar wel wilt ontwikkelen.
• Een ander netwerk. Je ontmoet mensen buiten je eigen vakgebied en je eigen bubbel. Dat verbreedt je blik, zoals Chantal ook beschrijft.
• Een regel op je cv. Werkgevers kijken steeds vaker naar wat iemand naast zijn werk doet. Vrijwilligerswerk laat zien dat je verantwoordelijkheid neemt en zegt iets over wie je bent.
• Een proeftuin. Twijfel je over een andere richting, dan kun je als vrijwilliger ervaren of een vak bij je past. Wie bijvoorbeeld over de zorg of het onderwijs nadenkt, leert er in een paar maanden veel over.

Dat laatste punt vinden wij een onderschatte reden. Als je overweegt om van vak te wisselen, is vrijwilligerswerk een laagdrempelige manier om te testen of het echt iets voor je is. Hoe je zo’n overstap daarna aanpakt, lees je in ons stuk over omscholen na je dertigste.

Hoeveel tijd het kost

Dat verschilt sterk per soort werk. Sommige organisaties vragen een vast aantal uren per week of per maand, andere werken met losse klussen of evenementen waar je je per keer voor opgeeft. Bij werk waarin je met mensen in een kwetsbare situatie praat, zoals bij de Luisterlijn, volgt er meestal eerst een training. Vraag vooraf altijd na hoeveel tijd die inwerkperiode kost en wat er daarna van je wordt verwacht.

Wees eerlijk over wat je naast je baan kunt missen. Begin liever met iets kleins dat je volhoudt dan met een grote verplichting die na drie maanden gaat knellen. Vrijwilligerswerk hoort energie te geven, geen extra stress. Merk je dat het toch te veel wordt, bespreek het dan op tijd met de organisatie. Daar zijn ze meestal op voorbereid.

Zo vind je werk dat bij je past

Begin niet bij de vacatures, maar bij jezelf. Stel jezelf drie vragen voordat je gaat zoeken.

1. Wat wil je doen? Met mensen werken, iets praktisch aanpakken, of juist achter de schermen organiseren.
2. Voor wie of wat? Ouderen, kinderen, dieren, natuur, cultuur of je eigen buurt.
3. Wanneer kun je? Doordeweeks op de avond, in het weekend, of juist flexibel vanuit huis.

Met die antwoorden zoek je veel gerichter. Op Vrijwilligerswerk.nl staan vacatures uit het hele land, en ook veel gemeenten hebben een eigen vrijwilligerscentrale die je kan helpen zoeken. Chantal vond haar plek via zo’n vacaturebank. Spreekt het werk bij de Luisterlijn je aan, dan vind je op de site van de Luisterlijn meer over wat het inhoudt.

Plan daarna een kennismaking voordat je je vastlegt. Een goede organisatie vindt het prima als je eerst een keer meeloopt of een gesprek voert. Voelt het goed, dan heb je een plek gevonden waar je naast je werk iets toevoegt. Zo niet, dan heb je in elk geval geleerd wat je beter niet wilt, en dat is ook iets waard.