Netwerken als introvert: zo leg je contacten zonder dat het als verkopen voelt
Netwerken voelt voor veel introverte mensen als jezelf verkopen. Onderzoek laat zien waarom, en welke contacten je verder helpen zonder zaal vol vreemden.
Wie van baan wil wisselen of wil doorgroeien, krijgt al snel het advies om te gaan netwerken. Voor veel mensen is dat het minst aantrekkelijke deel van de hele zoektocht. Een zaal vol onbekenden, een drankje in de hand, en dan jezelf aanprijzen. Ben je introvert, dan klinkt dat eerder als een straf dan als een kans. Het goede nieuws is dat netwerken er heel anders uit kan zien, en dat de vorm die bij introverte mensen past volgens onderzoek misschien wel de vorm is die het meeste oplevert.
Waarom netwerken als verkopen voelt
Dat ongemakkelijke gevoel bestaat echt, en het is onderzocht. Tiziana Casciaro, Francesca Gino en Maryam Kouchaki lieten in 2014 zien dat mensen zich na zakelijk netwerken letterlijk minder schoon voelen. In hun experimenten kozen deelnemers die net aan hun eigen loopbaan hadden gewerkt, vaker voor schoonmaakproducten dan deelnemers die over een vriendschappelijk contact hadden nagedacht. Het gevoel van onoprechtheid speelt dus niet alleen in je hoofd, het verandert hoe je je voelt.
Wat daarbij opviel, was het verschil tussen contacten die vanzelf ontstaan en contacten die je bewust opzoekt voor eigen gewin. Vooral dat laatste gaf mensen het vieze gevoel. En dat is precies waar de oplossing zit. Zolang netwerken voelt als iets halen, blijft het schuren. Zodra het gaat om iets uitwisselen of iets geven, wordt het een gewoon gesprek.
De contacten die er het meest toe doen
Socioloog Mark Granovetter publiceerde in 1973 een artikel met een titel die nog steeds wordt aangehaald, over de kracht van zwakke banden. Hij ontdekte dat mensen hun nieuwe baan vaker vonden via kennissen dan via goede vrienden. Vrienden weten vaak hetzelfde als jij. Een oud-collega of iemand die je een keer op een cursus sprak, beweegt in andere kringen en hoort dus andere dingen.
In 2022 werd dat idee op grote schaal getoetst. Onderzoekers analyseerden in het tijdschrift Science een experiment met ongeveer twintig miljoen gebruikers van LinkedIn. De contacten die het vaakst tot een nieuwe baan leidden, waren niet de naaste collega’s en ook niet de volslagen vreemden, maar de gematigd zwakke banden daartussen. Mensen die je kent, maar die je niet wekelijks spreekt.
Dat is voor introverte mensen een geruststellende uitkomst. Je hoeft geen honderden nieuwe mensen te ontmoeten. Het netwerk dat het meeste oplevert, heb je grotendeels al.
Slapende contacten wakker maken
Daniel Levin, Jorge Walter en Keith Murnighan onderzochten in 2011 wat er gebeurt als mensen contact opnemen met iemand die ze jaren niet hadden gesproken. Die slapende contacten bleken vaak waardevoller dan de mensen die ze nog geregeld zagen. Ze kwamen met nieuwere ideeën, en het gesprek voelde toch vertrouwd, omdat er al een gedeelde geschiedenis was. De deelnemers zagen er vooraf tegenop, maar achteraf vonden ze het meestal makkelijker dan verwacht.
Daar kun je deze week al mee beginnen, in kleine porties.
- Maak een lijst van tien mensen met wie je ooit prettig samenwerkte, maar die je de laatste jaren uit het oog verloor.
- Kies er een uit en stuur een kort bericht. Vertel wat je je van de samenwerking herinnert, en vraag hoe het nu met hem of haar gaat. Vraag nog niets.
- Reageert iemand enthousiast, stel dan een kop koffie of een belletje van een half uur voor. Een op een, op een rustige plek.
- Vertel in dat gesprek eerlijk waar je mee bezig bent, bijvoorbeeld dat je nadenkt over een volgende stap. Vraag om een blik van buiten, niet om een baan.
- Stuur na afloop een bedankje, en houd bij wat je hebt afgesproken. Een week of twee later laten weten wat je met een tip deed, maakt het contact levend.
Een bericht per week is genoeg. Na twee maanden heb je acht gesprekken gevoerd, en daar zit vaak meer in dan in een avond op een netwerkborrel.
Spelen op je eigen kracht
Introverte mensen zijn vaak goed in precies de dingen die in zulke gesprekken het verschil maken. Luisteren, doorvragen, onthouden wat iemand vertelde. In een gesprek van een op een is dat een groot voordeel. Schrijfster Susan Cain, die het boek Stil schreef over introversie, wijst erop dat introverte mensen eerder kiezen voor diepte dan voor breedte, en dat is bij netwerken geen zwakte.
Gaat het om een groter evenement waar je toch heen moet, dan helpt het om je doel klein te maken. Neem je voor om twee goede gesprekken te voeren, niet om de hele zaal te spreken. Kom vroeg, als het nog rustig is, en zoek iemand die ook alleen staat. Een vraag over het programma of de spreker is een makkelijke opening. En geef jezelf toestemming om weg te gaan als je die twee gesprekken hebt gehad.
Wil je eerst scherp hebben welke kant je op wilt voordat je mensen benadert, dan kan een loopbaancoach helpen om dat helder te krijgen. Maar wacht niet tot alles vaststaat. Juist de gesprekken met oude contacten helpen je vaak om te ontdekken wat je wilt.
