Bekende Nederlandse dansers en choreografen: van Hans van Manen tot nu
Maak kennis met Nederlandse dansers en choreografen: Hans van Manen, Igone de Jongh, Omani Ormskirk, Project Dans en het Utrechtse gezelschap De Dansers.
De Nederlandse danswereld bestaat uit veel meer dan één stijl of één generatie. Hans van Manen werd internationaal bekend als choreograaf, Igone de Jongh als ballerina, en bij gezelschappen zoals Nederlands Dans Theater ontwikkelen nieuwe generaties zich verder. Ook televisie en de combinatie van dans met livemuziek brengen andere namen bij een groot publiek.
Daarbij betekent “Nederlandse dansers” niet altijd dat iemand in Nederland is geboren. Sommige makers hebben hier hun opleiding of werkplek gevonden. Het is daarom nuttig te kijken naar hun rol in de Nederlandse danswereld, naast nationaliteit en bekendheid.
Hans van Manen: choreograaf met een herkenbaar oeuvre
Hans van Manen leefde van 1932 tot 2025. Nationale Opera & Ballet beschrijft hem als een van de grote vernieuwers van het hedendaagse ballet. Zijn werk is verbonden met onder meer Nederlands Dans Theater en Het Nationale Ballet.
Van Manen maakte choreografieën waarin de relaties tussen dansers veel kunnen vertellen. Als kijker kun je letten op afstand, oogcontact, timing en de manier waarop een beweging door een ander wordt beantwoord. Een voorstelling hoeft geen letterlijk verteld verhaal te hebben om spanning of humor voelbaar te maken.
Zijn werk blijft na zijn overlijden op het repertoire staan. De Hans van Manen Foundation is betrokken bij het instuderen en bewaken van dat oeuvre. Zo is zijn naam niet alleen historisch: nieuwe dansers blijven met de bestaande choreografieën werken.
Igone de Jongh: van eerste soliste naar een eigen vervolg
Igone de Jongh was jarenlang eerste soliste van Het Nationale Ballet. Bij haar afscheid van het gezelschap in 2019 beschreef Nationale Opera & Ballet een loopbaan van 24 jaar en een groot aantal hoofdrollen in het klassieke repertoire.
Zij werkte ook met Hans van Manen. Daarmee verbindt haar carrière de grote klassieke rollen met hedendaagse choreografie. Wie ballet wil leren kennen, kan juist bij zo’n danser zien hoe verschillend de eisen van een rol of stijl kunnen zijn.
Haar vertrek bij één gezelschap moet je niet verwarren met een eenvoudige einddatum van al haar podiumactiviteiten. Een loopbaan kan na een vaste aanstelling verdergaan met eigen producties, gastrollen of andere samenwerkingen. Bij actuele voorstellingen blijft de officiële speellijst van de productie de beste ingang.
Omani Ormskirk: van opleiding naar NDT 1
Omani Ormskirk werd in Rotterdam geboren en studeerde aan The Juilliard School in New York. Volgens haar officiële NDT-biografie liep zij in seizoen 2021–2022 stage bij NDT 2, werd zij daar in augustus 2022 danser en danst zij sinds augustus 2024 bij NDT 1.
Dat laatste is belangrijk wanneer je oudere profielen leest. Zij wordt daarin nog geregeld als NDT 2-danser genoemd, terwijl haar loopbaan inmiddels een volgende stap heeft gekregen. De biografie van het gezelschap geeft daar de concrete tijdlijn bij.
NDT werkt met hedendaagse choreografen en internationale dansers. Voor een bezoek hoef je niet vooraf iedere beweging te kunnen uitleggen. Kijk bijvoorbeeld naar hoe een groep zich vormt, uiteenvalt of samen een ritme maakt. Dat geeft een praktische ingang tot werk dat minder op een verhalend klassiek ballet lijkt.
Louis Swanepoel en Project Dans
Louis Swanepoel uit Den Helder won in 2024 Project Dans. De NTR maakte bekend dat hij daarmee de titel beste allround danser van Nederland binnen het programma kreeg en een rol in een voorstelling van ISH Dance Collective won.
Die titel hoort bij die editie van het televisieprogramma. Het is geen objectieve ranglijst waarop alle professionele dansers van Nederland blijvend zijn beoordeeld. Een televisiewedstrijd heeft een eigen selectie, opdrachten en jury.
Voor de actualiteit hoort daar een nieuwe naam bij: Sophie van der Heide won het tweede seizoen in 2026. ISH Dance Collective bevestigde haar overwinning op 21 april 2026. Wie vraagt naar de nieuwste winnaar, komt dus niet meer bij Louis uit; wie de winnaar van de eerste editie zoekt wel.
De Dansers: dans en livemuziek uit Utrecht
De Dansers is een gezelschap, geen individuele artiest. Het Utrechtse gezelschap wordt artistiek geleid door choreograaf en danser Josephine van Rheenen en componist en muzikant Guy Corneille. De combinatie van beweging en livemuziek is een herkenbaar onderdeel van hun werk.
Het gezelschap maakt onder meer familievoorstellingen, werk voor volwassenen en producties op locatie. Daardoor kun je het buiten een traditionele balletzaal tegenkomen. Voor een eerste kennismaking kan de keuze van voorstelling belangrijker zijn dan hoeveel danservaring je al hebt.
Let bij het boeken op de doelgroep, leeftijdsaanduiding en locatie. Een familievoorstelling is anders ingericht dan een avondprogramma voor volwassenen. Dans met livemuziek kan bovendien een prettige ingang zijn als je gewend bent aan concerten en minder vaak theater bezoekt.
Wat is het verschil tussen een danser en choreograaf?
Een danser voert bewegingen uit en geeft daaraan interpretatie. Een choreograaf maakt of organiseert het bewegingsmateriaal en de compositie van een werk. In de praktijk kunnen rollen overlappen: makers dansen soms mee en dansers kunnen tijdens repetities materiaal bijdragen.
Daarom is een lijst met bekende namen niet automatisch een vergelijking van dezelfde beroepen. Van Manen wordt vooral besproken om zijn choreografische oeuvre; De Jongh om haar vertolkingen; De Dansers om het gezamenlijke werk van een gezelschap.
Die variatie bestaat ook bij andere podiumkunstenaars. Huub Stapels theater- en filmloopbaan laat bijvoorbeeld zien hoe een uitvoerend kunstenaar in verschillende vormen kan werken. Wie vooral benieuwd is hoe kunst je omgeving en aandacht beïnvloedt, kan verder lezen over kunst in je omgeving.
Zo kies je een voorstelling
Begin met wat je nieuwsgierig maakt: klassieke muziek en grote verhalen, hedendaagse beweging, een televisieontdekking of livemuziek op het podium. Lees daarna de officiële beschrijving en controleer de actuele speeldata.
Je hoeft niet eerst een danstaal te leren om te kunnen kijken. Kies één element om op te letten, zoals ritme of samenspel, en bespreek achteraf wat je opviel. Twee bezoekers kunnen verschillende dingen in hetzelfde werk zien. Dat maakt kennismaken met dans juist interessant.
