Een loopbaancoach nemen: wanneer het zin heeft en hoe je een goede vindt

Je zit al een tijdje met de vraag of je werk nog bij je past, maar verder dan malen kom je niet. Vrienden zeggen “doe gewoon wat je leuk vindt”, je partner kent je te goed om nog onbevangen mee te denken. Dat is precies het moment waarop een loopbaancoach het verschil kan maken. Maar niet altijd, en niet elke coach. Hieronder lees je wanneer het zin heeft, wat zo’n traject inhoudt, wie het betaalt en hoe je een goede vindt.

Wat een loopbaancoach doet

Een loopbaancoach helpt je om antwoord te vinden op vragen over je werk. Welke kant wil ik op, wat kan ik eigenlijk, past dit vak nog bij me, en hoe zet ik de stap? Een coach geeft je geen baan en vertelt je ook niet wat je moet doen. Hij of zij stelt vragen, laat je testen of opdrachten doen en houdt je een spiegel voor.

Een traject bestaat meestal uit een aantal gesprekken, met daartussen huiswerk. Denk aan een overzicht maken van momenten waarop je werk je energie gaf, een paar mensen in je netwerk interviewen of een vragenlijst over je drijfveren invullen. Het doel is dat je aan het eind niet alleen weet wat je wilt, maar ook wat je eerste stap is.

Wanneer het zin heeft

Een coach is geen oplossing voor alles. Het werkt vooral in deze situaties.

• Je twijfelt al lang. Als je al een jaar of langer rondloopt met de vraag of je iets anders moet, en zelf niet verder komt, helpt iemand van buiten om de knoop door te hakken.
• Je staat voor een keuze. Een reorganisatie, een aanbod voor een andere rol, of de wens om voor jezelf te beginnen. Een coach helpt je de opties eerlijk te wegen.
• Je wilt switchen maar weet niet waarheen. Je weet wat je niet meer wilt, maar het alternatief is nog vaag.
• Je komt terug na een moeilijke periode. Na een ontslag of een lange afwezigheid wil je niet zomaar terug in hetzelfde patroon.

Minder zinvol is een coach als je eigenlijk vooral een praktische vraag hebt. Wil je weten welke opleiding past bij een vak dat je al gekozen hebt, of hoe je een cv opstelt, dan kom je vaak verder met gericht advies. Zitten je klachten vooral in stress, somberheid of uitputting, dan hoort dat eerst bij je huisarts of bedrijfsarts thuis. Een loopbaancoach is geen behandelaar.

Wie betaalt het?

Een loopbaantraject kost geld, en de prijzen lopen tussen coaches flink uiteen. Vraag daarom altijd vooraf een offerte met het aantal gesprekken en wat erbij inbegrepen is. Gelukkig hoef je het niet altijd zelf te betalen.

• Je werkgever. Veel werkgevers hebben een budget voor ontwikkeling of duurzame inzetbaarheid, soms vastgelegd in de cao. Vraag bij HR wat er is. Ook als je overweegt weg te gaan kan dat een gesprek waard zijn, want een werknemer die bewust blijft, is voor een werkgever ook winst. Tips voor dat gesprek vind je in ons stuk over je werkgever om een opleiding vragen.
• Bij ontslag. Bij een reorganisatie of een afspraak over vertrek wordt soms een outplacementtraject aangeboden. Vraag daar zelf naar als het niet ter sprake komt.
• Kosteloos advies. Het Leerwerkloket geeft gratis en onafhankelijk loopbaan- en scholingsadvies. Dat is geen volledig coachtraject, maar voor een eerste verkenning is het een goed begin.

Zo vind je een goede coach

Iedereen mag zich loopbaancoach noemen. Dat maakt kiezen lastig, want er lopen ervaren professionals rond naast mensen die na een weekendcursus zijn begonnen. Let daarom op deze punten.

Kijk naar certificering

De beroepsvereniging Noloc houdt een openbaar register bij van gecertificeerde loopbaanprofessionals. Wie het keurmerk Register Loopbaanprofessional draagt, is getoetst op portfolio en in een gesprek, moet zich houden aan een beroepscode en valt onder een klachtenregeling. Het keurmerk is vier jaar geldig, daarna moet de coach opnieuw laten zien dat hij of zij bij is gebleven. In het register kun je zoeken op naam, afstand en specialisatie, zoals loopbaanontwikkeling, studiekeuze of re-integratie.

Voer een kennismakingsgesprek

De klik telt zwaar. Je gaat open praten over twijfels en onzekerheden, en dat lukt alleen bij iemand bij wie je je op je gemak voelt. Een goede coach biedt een kennismaking aan zonder verplichting. Gebruik dat gesprek om deze vragen te stellen.

• Hoe ziet een traject eruit en hoeveel gesprekken verwacht je?
• Met welke vragen komen mensen meestal bij je?
• Werk je met tests, en wat doe je met de uitkomst?
• Wat gebeurt er als ik halverwege merk dat het niet werkt?

Let op deze signalen

Wees voorzichtig met een coach die belooft dat je binnen een paar weken je droombaan hebt, die je direct een groot pakket laat afnemen of die vooral vertelt wat jij zou moeten doen. Een goede coach laat jou het werk doen en is eerlijk over wat haalbaar is.

Wat je zelf al kunt doen

Wil je eerst zelf aan de slag, of je traject goed voorbereiden? Schrijf op wanneer je in je werk het meest in je element was en wanneer je juist leegliep. Zet je gedachten over een overstap op een rij in een persoonlijk ontwikkelingsplan van één pagina. En als je al weet dat het een ander vak wordt, lees dan ons stappenplan voor omscholen na je dertigste.

Wat ons betreft is de beste reden om een coach te nemen niet dat je het antwoord niet weet, maar dat je al te lang in dezelfde cirkel draait. Dan is een paar gesprekken met iemand die er niets bij te winnen heeft vaak precies wat nodig is.