Stoelmassage lost werkstress niet op: dit moet je werkgever wel regelen
Yoga en stoelmassages tijdens de Week Zonder Werkstress zijn fijn, maar de wet vraagt meer. Wat je werkgever moet regelen en hoe je werkdruk aankaart.
Een stoelmassage op dinsdag, een yogales op donderdag en een mindfulnessworkshop in de lunchpauze. Tijdens de Week Zonder Werkstress pakten veel bedrijven weer uit met dit soort extraatjes. Prettig, maar lost het iets op? Volgens trainer en coach Inger Strietman, die op NPO Radio 1 aan het woord was, vaak niet. Ze noemt het “welzijnswashing”. In dit stuk lees je waarom die perks de oorzaak laten liggen, wat je werkgever volgens de wet wel moet doen en hoe je dat zelf op tafel krijgt.
Waarom een massage de werkdruk niet verlaagt
Strietman geeft zelf trainingen aan werknemers en ziet het patroon van dichtbij. Een bedrijf organiseert iets ontspannends, maar aan de omstandigheden die de stress veroorzaken verandert weinig. Ze noemt zulke activiteiten een pleister op de wond, die bovendien de verantwoordelijkheid stilletjes bij de werknemer legt. Wie na de yogales nog steeds te veel werk heeft, krijgt zo het gevoel dat hij zich beter had moeten ontspannen.
Ze is er niet tegen. Volgens haar kunnen zulke activiteiten best helpen, zolang ze niet de enige aanpak zijn. Haar boodschap is kort: “De werkgever moet aan de bak.” Ze wijst daarbij op meer zeggenschap over hoe je je werk invult, ruimte om werkdruk bespreekbaar te maken en een leidinggevende bij wie je je grenzen kunt aangeven.
Dat het probleem groot is, blijkt uit de cijfers. Het aandeel werknemers met burn-outklachten steeg volgens de monitor van het RIVM van 13,4 procent in 2015 naar 20,7 procent in 2025. Het gaat om mensen die meerdere keren per maand of vaker klachten hebben die met hun werk samenhangen, gemeten in de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden van CBS en TNO. Hoogopgeleiden scoren daarin hoger dan gemiddeld.
Wat je werkgever volgens de wet moet regelen
Hier zit het deel dat in de discussie over stoelmassages vaak ontbreekt. Werkdruk is geen gunst of personeelsfeestje, maar valt in de Arbowet onder psychosociale arbeidsbelasting. Volgens het Arboportaal van de overheid moet een werkgever beleid voeren dat erop gericht is die belasting te voorkomen of te beperken. Artikel 2.15 van het Arbobesluit werkt dat verder uit.
In de praktijk komt het neer op een vaste volgorde.
- De risico’s op werkdruk staan in de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) van het bedrijf.
- In het plan van aanpak dat daarbij hoort, staan maatregelen om die werkdruk te voorkomen.
- Het personeel krijgt voorlichting over de risico’s en over wat het bedrijf eraan doet.
- De werkgever moet kunnen aantonen dat hij dit allemaal echt doet.
Leg dat naast de stoelmassage en het verschil is meteen zichtbaar. Een massage is een losse activiteit. De wet vraagt dat een werkgever eerst kijkt waar de druk vandaan komt, of dat nu onderbezetting is, onduidelijke prioriteiten of mails tot laat in de avond, en daar iets aan doet.
Zo kaart je het aan zonder dat het over jou gaat
Het lastige aan werkdruk bespreken is dat het snel klinkt alsof jij het niet aankunt. De wettelijke route helpt om het gesprek op de organisatie te richten in plaats van op jezelf. Een paar manieren om dat te doen.
- Vraag wat er in de RI&E over werkdruk staat en welke maatregelen in het plan van aanpak zijn opgenomen. Omdat medewerkers voorlichting moeten krijgen over die risico’s, is dat een gewone vraag.
- Maak het concreet. Niet “het is te druk”, maar welke taken structureel niet passen in de uren, en wat er gebeurt als je ze laat liggen.
- Koppel een welzijnsactiviteit aan de vraag wat er daarna verandert. Wie een workshop over grenzen aanbiedt, kan ook horen welke grenzen er in het team onder druk staan.
- Is er een ondernemingsraad, dan is werkdruk een onderwerp dat je daar kunt aankaarten, zodat het niet bij jouw ene gesprek blijft.
Hoe je zo’n gesprek met je leidinggevende voorbereidt, lees je in ons stuk over werkdruk bespreken als je in de gevarenzone zit.
Wat je zelf nog wel kunt doen
Dat de verantwoordelijkheid bij de werkgever ligt, betekent niet dat je zelf niets kunt. Strietman wijst op twee bronnen van stress die deels in je eigen handen liggen: de hoge eisen die mensen aan zichzelf stellen, en werk en privé die door elkaar gaan lopen door de telefoon en werkmail buiten werktijd. In de Week Zonder Werkstress schreven we al over kleine acties die je werkdruk verlagen, zoals vaste momenten voor je mail.
Zie die eigen stappen als aanvulling, net zoals Strietman de stoelmassage ziet. Ze helpen je de week door, maar als de hoeveelheid werk niet past, verandert dat pas als de organisatie er iets aan doet. Merk je dat de klachten blijven, praat er dan op tijd over, ook met de bedrijfsarts. De discussie in Europa over burn-out als beroepsziekte laat zien dat ook de politiek het steeds meer als een probleem van het werk ziet, niet van de werknemer alleen.