Monteurs massaal omscholen voor de warmtepomp: kansen voor overstappers
De verplichte hybride warmtepomp vanaf 2029 vraagt veel meer monteurs. Welke routes er zijn als je zelf de techniek in wilt, en wie je omscholing betaalt.
Vanaf 2029 moet bij de vervanging van een cv-ketel in veel woningen een hybride warmtepomp komen. Dat is goed nieuws voor de gasrekening, maar het zet de installatiebranche onder druk. Een cv-ketel vervangen kost een monteur een halve dag, een warmtepomp soms drie dagen, schreef de PZC op 11 oktober. De branche vreest een tekort aan handen, en monteurs zullen volgens de sector massaal moeten worden omgeschoold. Voor wie al een tijd twijfelt over een overstap naar de techniek, is dat interessant. Waar mensen te kort zijn, liggen de deuren open.
Wat er in 2029 verandert
Het kabinet wil de hybride warmtepomp vanaf 2029 de norm maken voor woningen die niet op een warmtenet zitten. Volgens Solar Magazine wordt de eis vastgelegd in het Besluit bouwwerken leefomgeving en gaat hij in op het moment dat de ketel aan vervanging toe is. Flats, monumenten en woningen op een warmtenet zijn voorlopig uitgezonderd. Wie er precies onder valt, wordt pas na een onderzoek duidelijk dat begin 2027 klaar moet zijn.
Het kabinet zegt er zelf bij dat de branche op tijd voldoende gekwalificeerde installateurs moet hebben om warmtepompen te plaatsen en te onderhouden. Dat is precies het knelpunt. Er zijn nu al te weinig monteurs, en een warmtepomp vraagt meer werk en andere kennis dan een cv-ketel. Er moet verstand van elektrotechniek, regeltechniek en vaak ook koeltechniek bij komen.
Drie routes als je zelf de techniek in wilt
Je hoeft geen technische achtergrond te hebben om in de installatietechniek te beginnen. Wel is het slim om te weten welke route bij je past. Grofweg zijn er drie.
Een mbo-opleiding via de beroepsbegeleidende leerweg. Bij een bbl-opleiding werk je het grootste deel van de week bij een installatiebedrijf en ga je een dag naar school. Je verdient dus vanaf het begin, en aan het eind heb je een erkend mbo-diploma op niveau 2 of 3. Hoe zo’n traject werkt en wat het je oplevert, lees je in ons stuk over leren en werken tegelijk. Reken op een opleiding van twee tot drie jaar.
Een omscholingstraject bij een opleidingsbedrijf. Er zijn opleidingsbedrijven in de techniek die zij-instromers in dienst nemen en ze in ongeveer anderhalf jaar opleiden tot installatiemonteur. Strevon is daar een voorbeeld van. Je werkt direct mee op projecten, krijgt één dag per week theorie en ontvangt vanaf de eerste dag salaris. Technische ervaring is daar niet nodig, een rijbewijs vaak wel.
Een korte vakopleiding als je al technisch bent. Werk je al als elektricien, cv-monteur of in de koeltechniek, dan is de stap kleiner. Dan gaat het om aanvullende cursussen voor warmtepompen. Werk je aan het koudemiddelcircuit van een warmtepomp, dan heb je daarnaast een F-gassencertificaat nodig. Er bestaan korte, intensieve trajecten die daar in een paar weken naartoe werken.
Wat een omscholing kost, en wie betaalt
Dat is voor veel overstappers de belangrijkste vraag, en het goede nieuws is dat je het meestal niet zelf hoeft te betalen. In de installatiebranche bestaat een eigen ontwikkelfonds, Wij Techniek (vroeger OTIB). Werkgevers in de sector dragen daar via de cao aan bij, en het fonds vergoedt een deel van de kosten van erkende opleidingen en leerwerktrajecten. Vaak loopt die vergoeding via de werkgever. Dat betekent in de praktijk dat het bedrijf waar je in dienst komt de opleiding regelt en betaalt.
Bij een bbl-opleiding betaal je zelf in de regel alleen het lesgeld en je boeken, als je werkgever dat niet overneemt. Bij de omscholingstrajecten van opleidingsbedrijven zijn de kosten voor de deelnemer vaak nul, omdat je in loondienst bent en het bedrijf de opleiding betaalt. Vraag in een sollicitatiegesprek altijd expliciet wat er vergoed wordt en of er een terugbetalingsregeling geldt als je binnen een bepaalde tijd vertrekt. Die regeling staat vaak in een studiekostenbeding, en dat wil je vooraf kennen.
Werk je nu ergens anders en wil je je eerst laten adviseren, dan kun je gratis terecht bij een leerwerkloket of een werkcentrum in je regio. Hoe je zo’n gratis spreekuur vindt, lees je bij ons. Daar helpen ze je uitzoeken welke opleiding past en welke regelingen er voor jou zijn. Ook je huidige werkgever kan soms bijdragen, zeker als je een sectoroverstap goed onderbouwt.
Is het iets voor jou?
Een tekort aan monteurs betekent kansen, maar het blijft praktisch werk. Je bent veel op pad, werkt in kruipruimtes, op zolders en buiten bij een unit in de tuin, en je hebt te maken met klanten die soms nog twijfelen over hun nieuwe installatie. Wie graag met zijn handen werkt, technische puzzels leuk vindt en iets zichtbaars wil opleveren, vindt daar vaak juist voldoening in.
Twijfel je, loop dan eerst een dag mee bij een installatiebedrijf. De meeste bedrijven zijn daar door de krapte graag toe bereid. Een dag in een busje zegt meer dan tien vacatureteksten. Een stappenplan voor zo’n overstap, van twijfel tot eerste werkdag, vind je in ons artikel over omscholen na je dertigste.
De verplichting in 2029 lijkt ver weg, maar voor een opleiding van anderhalf tot drie jaar is dat precies het goede moment om te beginnen. Wie nu instapt, is klaar op het moment dat de vraag het grootst is.
