Geen renteplafond op je studieschuld: wat dit betekent als je opnieuw wilt studeren

De rente op studieschulden krijgt toch geen plafond. Minister van Onderwijs Rianne Letschert (D66) schreef op 22 oktober aan de Tweede Kamer dat het kabinet afziet van de begrenzing op 2,5 procent die in het coalitieakkoord stond. Volgens NRC valt de maatregel vele malen duurder uit dan voorzien. Dat raakt niet alleen oud-studenten die nog aflossen. Het raakt ook iedereen die op latere leeftijd weer wil gaan studeren en daarvoor bij DUO leent.

Waarom het plafond er niet komt

In het coalitieakkoord trok het kabinet 40 miljoen euro uit om de rente voor oud-studenten te drukken. Toen leek dat genoeg. Door geopolitieke spanningen stijgt de rente op de lange termijn naar verwachting van 2,7 naar 3,3 procent. Die rente terugbrengen naar 2,5 procent zou volgens de minister 160 miljoen euro per jaar kosten, vier keer zoveel als begroot. Dat geld zou elders op onderwijs bezuinigd moeten worden.

Letschert noemt twee alternatieven. Het eerste is een vaste rentekorting van ongeveer 0,2 procentpunt. Het tweede is een bewegend plafond, dat de minister zelf „zeer complex” noemt. Een besluit is er nog niet.

Wat de rente nu is

DUO stelt de rente elk jaar in oktober vast. De percentages voor 2027 zijn net bekend. Volgens de rentetabel van DUO zien ze er zo uit.

Het nieuwe percentage geldt niet meteen voor iedereen. Na je studie zet DUO de rente steeds vijf jaar vast. Pas als jouw rentevaste periode afloopt, krijg je het percentage van dat moment. Wie de komende jaren een nieuwe periode ingaat, krijgt dus waarschijnlijk een hoger percentage dan de 2,5 procent waar op gerekend werd.

Wat dit betekent als je opnieuw wilt studeren

Hier zit het deel dat vaak over het hoofd wordt gezien. Wie na zijn dertigste of veertigste een opleiding wil volgen, kan bij DUO het levenlanglerenkrediet aanvragen. Volgens de Rijksoverheid kan dat tot en met 56 jaar, voor een erkende opleiding in het hbo, het wo of de beroepsopleidende leerweg in het mbo. Je leent maximaal vijf keer het wettelijk collegegeld, en nooit meer dan je werkelijk aan collegegeld betaalt. De lening los je binnen vijftien jaar af.

De rente van dat krediet is volgens DUO gelijk aan het SF35-percentage. Voor 2027 is dat 2,70 procent. Tijdens je studie zet DUO de rente steeds voor een jaar vast, dus een stijging werkt direct door in wat je opbouwt.

Hoeveel maakt dat uit? Een eenvoudig rekenvoorbeeld op basis van de DUO-percentages. Leen je 10.000 euro, dan betaal je bij 2,70 procent in het eerste jaar ongeveer 270 euro rente. Bij een plafond van 2,5 procent was dat ongeveer 250 euro geweest. Het verschil is zo’n 20 euro per jaar. Loopt de rente door naar de 3,3 procent waar het kabinet rekening mee houdt, dan wordt het ongeveer 330 euro. Dat zijn geen bedragen die een overstap maken of breken, maar over vijftien jaar aflossen telt het op.

Moet je je plannen aanpassen?

Voor de meeste mensen niet. Het besluit maakt lenen iets duurder, maar het verandert niets aan de vraag of een opleiding je loopbaan verder helpt. Wel is het slim om eerst te kijken of je de kosten op een andere manier kunt dragen. Veel werkgevers betalen mee aan scholing, en soms kun je opleidingskosten aftrekken. Hoe dat werkt, lees je in ons stuk over wie betaalt als je je omschoolt.

Leen je toch, leen dan niet meer dan het collegegeld dat je echt betaalt en kijk bij een lopende schuld in Mijn DUO wanneer jouw rentevaste periode afloopt. Zo weet je of het nieuwe percentage je dit jaar al raakt of pas later. Ben je nog aan het nadenken over welke richting je op wilt, dan helpt ons stappenplan voor omscholen na je dertigste om de keuze eerst scherp te krijgen.

De discussie is nog niet voorbij. De Tweede Kamer moet zich nog over de brief van Letschert buigen, en de rentekorting van 0,2 procentpunt ligt op tafel. Voor wie nu een opleiding overweegt, verandert dat weinig. De rente is een kostenpost, geen reden om niet te leren.