Donker gebrand is niet sterker: vier koffiemisverstanden rechtgezet

Donker gebrande koffie is sterkere koffie. Die aanname hoor je in de foyer tijdens de pauze net zo vaak als aan de keukentafel, en hij klopt niet. De kleur van de boon zegt veel over de smaak, maar nauwelijks iets over de cafeïne. En het is niet de enige gedachte over koffie die bij nader inzien, maar half waar blijkt.

Waarom een donkere boon sterker lijkt dan hij is

De verwarring komt uit de smaak. Donker gebrande bonen smaken bitterder en voller, en bitter voelt voor veel mensen als sterk. Tijdens het branden verandert het cafeïnegehalte echter nauwelijks: een lichte en een donkere boon van dezelfde soort leveren ongeveer evenveel cafeïne.

Wat de branding wél bepaalt, is het karakter in de kop. Bij licht gebrande bonen proef je frissere, vaak fruitige tonen. Bij donker gebrande bonen komen smaken als chocolade en karamel naar voren. Kies de branding dus op smaak. Wil je echt sterkere koffie, dan regel je dat met de dosering of de zetmethode, niet met de kleur van de boon.

Een espresso bevat minder cafeïne dan een mok filterkoffie

Het kleine kopje oogt geconcentreerd en smaakt intens, dus de conclusie ligt voor de hand: hier zit de meeste cafeïne in. Per milliliter klopt dat ook. Maar een espresso is klein en een mok filterkoffie is al snel een paar keer zo groot. Per kop krijg je met filterkoffie daardoor doorgaans meer cafeïne binnen.

Daar kun je rekening mee houden als je ’s avonds nog koffie wilt, bijvoorbeeld na het diner of in de pauze van een voorstelling. Een espresso valt qua cafeïne dan vaak gunstiger uit dan een grote mok.

De koelkast is geen bewaarplek voor koffiebonen

Dit misverstand komt uit een logische gedachte: koel bewaren houdt eten langer goed. Voor koffiebonen pakt dat anders uit. Bonen nemen makkelijk geuren op uit de koelkast, en elke keer dat de zak eruit komt, kan er condens op de bonen ontstaan. Dat vocht tast het aroma aan, waardoor de koffie juist sneller vlak gaat smaken.

Bewaar bonen daarom in een goed afgesloten verpakking, op een donkere plek op kamertemperatuur. Minstens zo belangrijk is de hoeveelheid die je in huis haalt. Na het branden loopt het aroma langzaam terug, dus een grote voorraad wordt nooit beter. Je kunt bijvoorbeeld online koffiebonen bestellen in kleinere zakken, zodat elke zak op is voordat de smaak merkbaar terugloopt.

Italiaanse koffie komt niet uit Italië

Espresso en Italiaans klinkende merknamen wekken de indruk dat koffie een Italiaans product is. Toch groeit er geen koffieboon in Italië. Koffie groeit rond de evenaar, in landen als Brazilië en Ethiopië. Wat Italiaans is aan Italiaanse koffie, is de stijl van branden en het samenstellen van melanges, mengsels van bonen die gemaakt zijn voor espresso.

Die branderstijl kent wel een lange traditie. Bij een merk als segafredo proef je precies wat die stijl inhoudt: een donkere branding met veel body (een vol mondgevoel), die ook in een cappuccino overeind blijft. Wie “Italiaans” op een pak ziet staan, weet dus wat er bedoeld wordt: niet de herkomst van de boon, maar de manier waarop hij gebrand is.

Wat je bij de volgende zak bonen anders doet

Met deze vier punten haal je direct meer uit je koffie:

• Kies de branding op smaak; de sterkte regel je met de dosering of de zetmethode.
• Drink je ’s avonds nog koffie, kies dan eerder een espresso dan een grote mok filterkoffie.
• Bewaar bonen afgesloten en op kamertemperatuur, niet in de koelkast.
• Koop kleinere hoeveelheden en bestel vaker, zodat elke zak vers op is.

Zo zet je thuis betere koffie met dezelfde apparatuur die je nu al hebt. Het enige wat verandert, is wat je weet over de boon in je molen.