Minder uren gaan werken: zo vraag je het aan en dit zegt de wet

Vier dagen in plaats van vijf. Of van 36 naar 32 uur, zodat er een middag overblijft voor de kinderen, een opleiding of gewoon rust. Steeds meer mensen spelen met die gedachte, maar durven het gesprek niet aan omdat ze niet weten wat hun rechten zijn. Goed nieuws, die zijn vrij helder geregeld. In dit stuk lees je wat de wet zegt, hoe je het verzoek doet en waar je vooraf over moet nadenken.

Wat de Wet flexibel werken je geeft

De basis is de Wet flexibel werken. Die geeft je het recht om je werkgever te vragen om meer of minder uren te werken, en je werkgever moet een goede reden hebben om nee te zeggen. Volgens Rijksoverheid.nl maakt het niet uit of je een tijdelijk of vast contract hebt. Er gelden wel een paar voorwaarden.

• Je werkt bij een werkgever met minimaal tien medewerkers.
• Je bent minimaal een halfjaar (26 weken) in dienst.
• Je doet het verzoek schriftelijk, uiterlijk twee maanden voor de datum waarop je minder wilt gaan werken.
• In het verzoek noem je de gewenste ingangsdatum en het aantal uren per week.

Er is een uitzondering die veel mensen over het hoofd zien. Vraag je minder uren aan om te zorgen voor kinderen jonger dan acht jaar, of om mantelzorg te geven? Dan geldt de eis van tien medewerkers niet. Ook bij een kleine werkgever heb je dan dus hetzelfde recht. Voor mantelzorgers komt er bovendien meer ondersteuning aan, zoals je leest in ons stuk over de SER-plannen voor werkende mantelzorgers.

Je hoeft overigens geen reden op te geven. Dat staat in de uitleg van de KVK voor werkgevers. Of je nu wilt sporten, studeren of gewoon meer lucht wilt, het verzoek is even geldig.

De tijdlijn, van verzoek tot nieuwe werkweek

Het helpt om de stappen als een tijdlijn te zien. Wil je per 1 januari minder werken, dan moet je verzoek uiterlijk op 1 november bij je werkgever liggen. Je werkgever moet met je overleggen en uiterlijk een maand voor de ingangsdatum schriftelijk reageren, in dit voorbeeld dus voor 1 december. Reageert je werkgever niet op tijd, dan mag je gaan werken zoals je hebt gevraagd.

Daarna gaat er een klok lopen. Heeft je werkgever je verzoek goedgekeurd of geweigerd, dan moet je een jaar wachten voordat je een nieuw verzoek mag doen. Ook hier geldt weer een uitzondering voor zorg voor jonge kinderen en mantelzorg. Een tweede punt om te weten is dat je ook tijdelijk minder kunt gaan werken. Na de afgesproken periode ga je dan terug naar je oude aantal uren.

Wanneer je werkgever nee mag zeggen

Je werkgever mag weigeren als er een zwaarwegend bedrijfs- of dienstbelang is. Rijksoverheid.nl noemt een paar voorbeelden. Er is niemand die je werk kan overnemen, het levert problemen op met het rooster, er is niet genoeg werk of geld, of er is geen ruimte in de personeelsformatie. Je werkgever mag ook een tegenvoorstel doen met een ander aantal uren, maar moet de redenen daarvoor dan schriftelijk geven.

In de praktijk is dat een stevige drempel voor een werkgever. Een algemeen gevoel dat het lastig uitkomt, is geen zwaarwegend belang. Toch zou ik het nooit op een juridisch steekspel laten aankomen. Een verzoek waarin je zelf al laat zien hoe je werk door kan lopen, wordt veel vaker zonder discussie goedgekeurd.

Wat het kost aan inkomen en pensioen

Minder uren betekent minder salaris, dat spreekt voor zich. Maar netto valt het vaak mee. Doordat je over je laatste euro’s de meeste belasting betaalt en sommige toeslagen hoger worden bij een lager inkomen, levert een uur minder werken netto minder in dan bruto. Hoe dat mechanisme werkt, leggen we uit in ons stuk over waarom meer uren werken niet altijd loont. Reken je eigen situatie na met een netto-salarisberekening voordat je een besluit neemt.

Je pensioen is de post die mensen het vaakst vergeten. Rijksoverheid.nl wijst erop dat minder uren ook invloed hebben op je pensioenopbouw, en dat je pensioenfonds je kan vertellen wat dat voor jou betekent. Kijk ook eens op je pensioenoverzicht hoe je er nu voor staat. In ons stuk over het checken van een pensioengat lees je hoe dat werkt.

Zo bereid je het verzoek en het gesprek voor

De wet vraagt alleen om een schriftelijk verzoek met een datum en een aantal uren. Daarmee voldoe je aan de regels, maar een goed verzoek doet meer. Noem ook hoe je de uren over de week wilt verdelen, want dat kun je volgens Rijksoverheid.nl in hetzelfde verzoek meenemen. Verwijs naar de Wet flexibel werken, dan is meteen duidelijk dat het om een formeel verzoek gaat.

Bedenk daarnaast vooraf wat er met je werk gebeurt op de dag of middag die je inlevert. Welke taken kunnen naar een collega, wat kan anders worden georganiseerd, wat kan blijven liggen? Neem dat mee naar het gesprek. Je laat dan zien dat je meedenkt, en je haalt de meest voor de hand liggende reden voor een weigering alvast weg.

Wees ook eerlijk tegen jezelf over wat je met de vrijgekomen tijd wilt doen. Minder werken voor meer balans werkt het best als die tijd niet ongemerkt weer volloopt met mails die je toch nog even beantwoordt. Spreek met je leidinggevende af hoe bereikbaar je bent op je vrije dag, en houd je daar zelf ook aan.