Naar huis gestuurd als uitzendkracht: dit zijn je rechten op loon
Duizenden uitzendkrachten van Albert Heijn werden naar huis gestuurd na een cyberincident. Wanneer heb je als uitzendkracht recht op loon, en wat regel je zelf?
Duizenden uitzendkrachten bij Albert Heijn, Etos en Gall & Gall zitten sinds deze week thuis zonder te weten of ze worden betaald. Sinds zondagmiddag 11 oktober kampen de winkelketens van Ahold Delhaize met een groot cyberincident, meldt Albert Heijn in een verklaring. Systemen werden uit voorzorg platgelegd, de bezorging lag stil en in de distributiecentra werden uitzendkrachten naar huis gestuurd. Volgens het AD gaat het om duizenden mensen, en vakbond FNV beraadt zich op acties of juridische stappen omdat er naar schatting miljoenen euro’s aan loon niet wordt uitbetaald.
Ben je zelf uitzendkracht, bij Albert Heijn of ergens anders, dan wil je vooral weten wat dit voor jou betekent. Het antwoord hangt af van een paar dingen die in je eigen contract staan.
Eerst kijken in welke fase je zit
De meeste uitzendkrachten vallen onder de cao voor uitzendkrachten. Die werkt met fasen. In fase A, die volgens de huidige cao maximaal 52 gewerkte weken duurt, mag het uitzendbureau twee dingen met je afspreken die veel uitmaken. Het eerste is het uitzendbeding. Dat betekent dat je contract vanzelf stopt als de opdrachtgever de opdracht beëindigt. Het tweede is de uitsluiting van loondoorbetaling. Dan krijg je alleen betaald voor de uren die je echt werkt. Geen werk betekent in die situatie geen loon.
Ben je al door naar fase B of C, dan ligt het anders. Je hebt dan een contract voor bepaalde of onbepaalde tijd bij het uitzendbureau, en valt het werk tijdelijk weg, dan blijft het bureau in principe verplicht je loon door te betalen. Ook in fase A geldt die bescherming als het uitzendbeding en de uitsluiting niet schriftelijk in je contract zijn opgenomen. Pak dus eerst je contract erbij en zoek op welke fase erin staat en of die twee afspraken erin voorkomen.
Een geschrapte dienst is iets anders dan geen werk
Ook in fase A ben je niet zonder rechten. Een uitzendcontract waarin loondoorbetaling is uitgesloten, geldt in de wet als een oproepovereenkomst. Voor oproepkrachten gelden sinds 2020 vaste regels, die de Rijksoverheid op een rij zet in haar uitleg over oproepcontracten. Twee daarvan zijn nu van belang.
De eerste gaat over afzeggen. Werd je opgeroepen voor een dienst en wordt die minder dan vier dagen van tevoren geschrapt of ingekort, dan heb je recht op loon voor de uren waarvoor je was opgeroepen. De tweede gaat over korte diensten. Word je opgeroepen en werk je minder dan drie uur, dan heb je recht op loon voor minimaal drie uur.
Voor de uitzendkrachten die deze week op het werk verschenen en rond het middaguur naar huis werden gestuurd, of die een dag van tevoren hoorden dat hun dienst niet doorging, zijn dat dus de regels om naar te kijken. Of een uitzendbureau zich kan beroepen op een cyberaanval als overmacht, is juist waar de discussie met FNV nu over gaat. Daar is nog geen uitspraak over.
| Jouw situatie | Wat de regels zeggen |
|---|---|
| Dienst stond vast en is binnen vier dagen geschrapt | Recht op loon voor de geplande uren, ook in fase A met uitsluiting van loondoorbetaling |
| Je kwam werken en werd na korte tijd naar huis gestuurd | Minimaal drie uur loon per oproep, en loon voor de geplande uren als die binnen vier dagen werden ingekort |
| Fase A met uitzendbeding, opdracht door opdrachtgever beëindigd | Contract stopt, geen loon voor toekomstige diensten die nog niet waren ingepland |
| Fase B of C | Loondoorbetaling door het uitzendbureau als het werk tijdelijk wegvalt |
Wat je nu zelf regelt
Wacht niet tot de discussie tussen vakbond, uitzendbureaus en Albert Heijn is uitgevochten. Er zijn een paar dingen die je nu al kunt doen, en die later het verschil maken.
- Bewaar alles over je rooster. Een schermafbeelding van de app of het bericht waarin je dienst stond, en het bericht waarin die werd geschrapt, met datum en tijd.
- Noteer bij diensten waarvoor je al was gekomen hoe laat je begon en hoe laat je naar huis werd gestuurd.
- Vraag je uitzendbureau schriftelijk, per mail, of de geschrapte en ingekorte diensten worden uitbetaald. Verwijs naar de geplande uren en de datum van afzegging.
- Controleer je loonstrook als die binnenkomt, en vergelijk de uren met je eigen overzicht.
- Ben je lid van een vakbond, meld je situatie dan daar. Ben je geen lid, dan kun je gratis advies vragen bij het Juridisch Loket.
Vooral dat eerste punt wordt vaak vergeten. Bij een uitzendbureau met duizenden mensen die tegelijk aan de bel trekken, is een duidelijk overzicht met tijden en berichten het snelste bewijs dat je hebt.
Een les die verder gaat dan deze week
Wat er bij Albert Heijn gebeurt, laat zien hoe kwetsbaar flexibel werk kan zijn als er iets onverwachts gebeurt. Dat is geen reden om uitzendwerk te mijden, want voor veel mensen is het een prima manier om ervaring op te doen of bij te verdienen. Wel is het een reden om te weten wat er in je contract staat voordat het misgaat, en om een kleine buffer aan te houden voor weken waarin het loon onzeker is. Hoe je daarmee begint, lees je in ons stuk over een buffer opbouwen in een jaar.
