Een spaardoel stellen dat je haalt: zo bouw je een buffer op in een jaar

“Meer sparen” is een voornemen dat bijna iedereen weleens heeft, en dat bijna niemand haalt. Dat ligt zelden aan wilskracht. Het ligt aan het doel zelf, want meer is geen bedrag en geen datum. Wie in oktober begint, heeft precies een jaar tot de volgende herfst en ruim twee maanden voordat de goede voornemens weer langskomen. Dat is een mooie aanloop om het dit keer anders te doen, met één bedrag, één vaste spaardag en een tussenstand die je elke maand ziet.

Waarom een buffer het beste eerste spaardoel is

Er zijn veel redenen om te sparen, van een verbouwing tot een sabbatical. Toch is een buffer het doel waar de rest op leunt. Gaat de wasmachine kapot of moet de auto onverwacht naar de garage, dan betaal je dat uit de buffer en blijft de rest van je plan overeind. Zonder buffer haal je het geld van je vakantiepot of zet je het op je creditcard, en dan voelt het alsof je opnieuw begint.

Het Nibud omschrijft een buffer als geld op je spaarrekening waarmee je grotere, noodzakelijke uitgaven direct kunt betalen. Hoe groot die moet zijn, verschilt per huishouden. Met de BufferBerekenaar van het Nibud reken je uit wat in jouw situatie verstandig is, op basis van onder meer je woonsituatie, je inkomen en of je een auto hebt. Het Nibud adviseert daarnaast om elke maand minstens tien procent van je netto inkomen opzij te zetten om die buffer op te bouwen en op peil te houden.

Schrik niet van de uitkomst van die rekenhulp. Het advies kan flink zijn, en dat hoef je niet in één keer te hebben. Noodzakelijke uitgaven komen bijna nooit allemaal tegelijk.

Maak er één bedrag met een datum van

De uitkomst van de BufferBerekenaar is je einddoel. Voor dit jaar kies je een tussendoel dat je echt kunt halen. Kijk daarvoor naar wat er nu aan het eind van de maand gemiddeld over is, en reken terug. Wil je over twaalf maanden 2.400 euro hebben, dan is dat 200 euro per maand. Lukt 200 niet, maak het doel dan kleiner in plaats van het tempo onrealistisch. Een haalbaar doel dat je haalt, doet meer voor je volgende jaar dan een groot doel dat je in februari loslaat.

Schrijf het doel concreet op, met bedrag en datum. Dus niet “een buffer opbouwen”, maar “op 12 oktober 2027 staat er 2.400 euro op mijn bufferrekening”. Dat klinkt streng, maar het maakt elke maand meetbaar. Je weet precies of je op koers ligt.

Krijg je in dat jaar een eenmalig bedrag binnen, zoals vakantiegeld of een dertiende maand, bepaal dan nu al welk deel naar de buffer gaat. Een vaste afspraak met jezelf voorkomt dat het geld ongemerkt opgaat aan dingen die je achteraf niet had gemist.

Spaar op de dag van je salaris, niet aan het eind van de maand

De grootste fout bij sparen is de volgorde. Wie spaart wat er aan het eind van de maand over is, spaart meestal niets, omdat er bijna altijd iets tussenkomt. Draai het om. Zet bij je bank een automatische overboeking klaar die op de dag dat je salaris binnenkomt, of de dag erna, het vaste bedrag naar een aparte spaarrekening zet. Dan leef je de rest van de maand van wat er nog staat, en dat went sneller dan je denkt.

Een paar dingen maken het makkelijker vol te houden.

• Geef de spaarrekening een naam, bijvoorbeeld “buffer 2027”. Bij de meeste banken kan dat in de app. Een rekening met een doel haal je minder snel leeg dan een rekening die “spaarrekening 2” heet.
• Houd de buffer apart van ander spaargeld. Spaar je ook voor een vakantie of een opleiding, gebruik daar een eigen rekening voor. Zo zie je in één oogopslag wat er voor noodgevallen klaarstaat.
• Zet de overboeking niet te krap. Kom je drie maanden achter elkaar rood te staan, dan is het bedrag te hoog. Verlaag het dan liever een beetje dan dat je de overboeking stopzet.

Een tussenstand per maand houdt je op koers

Een jaar is lang. Wie pas in december kijkt hoe het ervoor staat, merkt te laat dat het misliep. Plan daarom één vast moment per maand, bijvoorbeeld de eerste zondag, waarop je in vijf minuten drie dingen bekijkt. Staat het bedrag van deze maand erop? Heb je iets uit de buffer gehaald, en was dat echt een noodzakelijke uitgave? En lig je nog op het schema dat je hebt uitgerekend?

Houd het bij in een simpel lijstje met twaalf regels, één per maand, met het bedrag dat er zou moeten staan en het bedrag dat er echt staat. Dat werkt beter dan je denkt. Het verschil tussen die twee kolommen zie je meteen, en elke regel die klopt geeft een klein gevoel van vooruitgang. Bij een groot doel is dat precies wat je nodig hebt om door de saaie middenmaanden te komen. Wie het overzichtelijk wil inplannen, kan dat maandmoment ook meenemen in een vaste weekplanning met timeblocking.

En als je de buffer moet aanspreken

Daar is hij voor. Een buffer die je gebruikt, is geen mislukt doel maar een doel dat zijn werk doet. Het Nibud raadt aan om de buffer daarna weer aan te vullen met diezelfde maandelijkse inleg. Pas je schema dan aan in plaats van het op te geven. Moest je in maart 500 euro uitgeven aan een kapotte koelkast, dan schuift je einddatum een paar maanden op, of je verhoogt de inleg tijdelijk als dat kan.

Gebruik de buffer wel alleen voor wat echt moet. Een uitverkoop of een weekendje weg zijn geen noodgevallen. Daarvoor kun je beter een eigen potje maken, juist zodat de buffer intact blijft.

Begin deze maand, niet in januari

Het verleidelijke van een spaardoel is dat je het altijd naar later kunt schuiven. Januari voelt als een logisch beginpunt, maar wie nu start, heeft in januari al drie maanden ingelegd en weet al of het bedrag haalbaar is. Reken je doel uit, zet de overboeking op je salarisdag en zet de eerste tussenstand in je agenda. Meer is er niet nodig om te beginnen.