Minister wil nieuwe nicotineproducten blokkeren: wat dat betekent als je stopt

Minister Sophie Hermans (Volksgezondheid, VVD) wil voorkomen dat er nog meer nieuwe nicotineproducten op de Europese markt komen. Samen met zeven andere EU-landen vraagt ze de Europese Commissie om de markt te “bevriezen”, schreef NRC op 6 oktober op basis van haar brief aan de Tweede Kamer. Het doel is jongeren te beschermen tegen een nicotineverslaving. Het nieuws valt midden in Stoptober, de maand waarin veel mensen proberen te stoppen. Wat betekent het als je zelf zakjes of een vape gebruikt om van de sigaret af te komen?

Wat de minister wil

Volgens NRC gaat het om producten als vapes met en zonder smaakjes, apparaten die tabak verhitten in plaats van verbranden en nicotinezakjes die je onder je lip stopt. De acht landen willen dat er geen nieuwe varianten meer worden toegelaten. Daarnaast vragen ze om neutrale verpakkingen voor nicotineproducten in de hele EU en een Europees verbod op smaakjes in sigaretten en vapes.

De reden is de grens. In landen als Duitsland, Italië en Griekenland gelden minder strenge regels dan in Nederland, en daar zijn de producten vaak goedkoper en aantrekkelijker verpakt. NRC citeert het RIVM, volgens wie in 2025 60 procent van de rokers sigaretten over de grens haalde. In Nederland wil het kabinet daarnaast de regels voor tabaksreclame aanscherpen, het halen van nicotineproducten uit het buitenland beperken en de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit meer bevoegdheden geven. Vapes en navullingen worden volgens dezelfde berichtgeving per januari 2029 duurder door accijns, tenzij de EU eerder met een accijns komt.

Wat het betekent als je stopt met zakjes of een vape

Voor wie nu stopt, verandert er op korte termijn weinig. De Europese oproep gaat over producten die nog niet op de markt zijn, en de Commissie moet er nog over beslissen. Belangrijker is wat al geldt. De NVWA noemt nicotinezakjes en e-sigaretten met een smaakje als producten die in Nederland niet verkocht mogen worden. Wie zakjes gebruikt om te stoppen, gebruikt dus iets wat hier niet legaal te koop is, en weet daardoor ook niet zeker hoeveel nicotine erin zit.

Bij de vape ligt het genuanceerder. Ikstopnu.nl van het Trimbos-instituut raadt een vape als stopmiddel niet aan, omdat de meeste mensen toch weer gaan roken en de nicotineverslaving blijft bestaan. Ben je toch overgestapt, dan adviseert de site om helemaal over te stappen en niet ook nog te roken, en daarna het vapen langzaam af te bouwen.

Wat volgens dezelfde site het best werkt, is begeleiding, eventueel met nicotinevervangers zoals pleisters of kauwgom of met medicijnen. Die hulpmiddelen zijn bedoeld om af te bouwen en zijn geen nieuwe gewoonte. Overleg met je huisarts of apotheker welke vorm bij je past. Hoe je je triggers leert kennen en waar je begeleiding vindt, lees je in ons stuk over Stoptober en stoppen met roken.

De beweging die het kabinet inzet, is duidelijk. Nicotineproducten worden de komende jaren minder makkelijk verkrijgbaar en duurder, ook in de rest van Europa als de Commissie meegaat. Wie nu nog een vape of zakjes als tussenstap gebruikt, doet er goed aan die tussenstap kort te houden.