Omscholen met hulp van het UWV: van fabriek naar taxi, en wat jij kunt regelen
Van fietsfabriek naar taxi, met hulp van het UWV. Welke regelingen er zijn voor omscholing met een uitkering en hoe je ze aanvraagt.
Op het hoogtepunt draaide de fietsfabriek waar Jolanda werkte meer dan honderdduizend fietsen per jaar. Ze gaf er leiding aan een team aan de lopende band. Toen de fabriek na de coronacrisis reorganiseerde en een deel van de productie naar Oost-Europa ging, moest ze weg. Inmiddels rijdt ze als taxichauffeur kinderen naar een basisschool in Emmen. Het UWV vertelt haar verhaal als voorbeeld van een geslaagde overstap. Interessant voor wie zelf vastzit, want in dat verhaal zitten een paar regelingen waar je ook gebruik van kunt maken.
Hoe de overstap van Jolanda verliep
Na haar ontslag had Jolanda naar eigen zeggen helemaal geen plan. Ze keek eerst naar werk in de zorg, en was bereid daarvoor een extra opleiding te volgen, maar dat bleek niet te combineren met haar situatie thuis. Toen zag ze een vacature voor chauffeur in het leerlingenvervoer. Die was net te ver weg. Het UWV hielp haar aan een vergelijkbare plek dichterbij, bij een taxibedrijf in Emmen. Daar mocht ze twee maanden proefdraaien, eerst met een tijdelijke taxipas. Na een half jaar opleiding heeft ze nu een volledige taxipas.
Haar advies aan anderen is opvallend. Begin met het verwerken van je ontslag, zegt ze, anders zie je de kansen niet die er misschien wel zijn. Dat is een punt dat in veel gidsen over omscholen ontbreekt, en volgens mij terecht hier vooraan staat.
Proefdraaien met behoud van uitkering
Wat Jolanda deed, heet bij het UWV een proefplaatsing. Je werkt een tijd bij een werkgever terwijl je je uitkering houdt, zodat jij en de werkgever kunnen zien of het klikt. De werkgever betaalt in die periode geen salaris. Volgens het UWV is een proefplaatsing bedoeld voor mensen met onder meer een WW-, WIA- of Ziektewet-uitkering. De toestemming geldt meestal voor twee maanden, en de werkgever moet van plan zijn je daarna een contract van minstens een half jaar te geven, zo staat op de voorlichtingssite van het UWV.
Voor een overstapper is dat een sterk middel. Een werkgever die twijfelt omdat je geen ervaring in het vak hebt, loopt zo weinig risico. Vind je zelf een werkgever die je wil proberen, bespreek de proefplaatsing dan met je werkcoach bij het UWV. Je hebt altijd toestemming nodig voordat je begint.
Een opleiding volgen tijdens de WW
Een opleiding volgen terwijl je een WW-uitkering hebt, kan ook. Je hebt daar wel toestemming voor nodig. Volgens de uitleg van het UWV geef je via Mijn UWV door welke opleiding je wilt volgen, bij welk instituut en hoe lang die duurt. Je adviseur neemt daarna contact met je op.
Of het UWV de opleiding ook betaalt, hangt af van één vraag. Heb je de opleiding nodig om weer aan het werk te komen? Dan kan het UWV de kosten vergoeden, maar alleen als je vooraf toestemming hebt en de opleiding via het UWV is ingekocht. Studieboeken en reiskosten kunnen dan ook vergoed worden. Is de opleiding niet nodig om werk te vinden, dan betaal je zelf.
Hetzelfde onderscheid geldt voor je sollicitatieplicht. Helpt de opleiding je kansen op werk vooruit, dan kun je tijdens de opleiding vrijstelling krijgen. Zo niet, dan moet je blijven solliciteren en passend werk aannemen, ook als je daarvoor je opleiding moet onderbreken. Dat laatste is een valkuil. Begin dus nooit aan een opleiding voordat je dit met het UWV hebt afgestemd.
Waar je verder terechtkunt
Heb je nog geen idee welke kant je op wilt, dan verwijst het UWV naar de beroepskeuzetest op werk.nl, die laat zien welke beroepen bij je achtergrond passen en waar werk is. Voor persoonlijk advies kun je bij een Werkcentrum terecht. Hoe je zo’n spreekuur bij jou in de buurt vindt, lees je in ons stuk over gratis advies over werk en scholing.
Het UWV noemt nog twee routes. Met een leerwerktraject leer je een vak in de praktijk en verdien je meteen geld, zoals uitgelegd in ons stuk over leren en werken tegelijk. En heb je wel ervaring maar geen diploma, dan kun je mogelijk een ervaringscertificaat halen. Dat legt vast wat je al kunt, zodat je niet een hele opleiding opnieuw hoeft te doen.
Wat je uit dit verhaal meeneemt
Het verhaal van Jolanda is geen rechte lijn van fabriek naar taxi. Er zat een periode van bezinning in, een plan dat niet uitpakte en een vacature die net niet paste. Pas daarna kwam de baan die wel werkte. Dat lijkt me de eerlijkste les. Een overstap is zelden één beslissing, maar een paar stappen die je uitprobeert. De regelingen van het UWV zijn er juist voor om dat uitproberen minder riskant te maken. Wil je weten hoe je zo’n overstap stap voor stap opbouwt, lees dan ook ons stuk over omscholen naar een ander vak na je dertigste.
