Uitval door psychische klachten groeit, ook bij mannen: herken de signalen

Het aantal mensen dat uitvalt met psychische klachten blijft groeien, en het zijn niet langer vooral vrouwen die maandenlang thuiszitten. Ook mannen vallen steeds vaker langdurig uit, meldt De Telegraaf op 7 oktober. Volgens de krant dreigt ruim de helft van de werknemers de komende jaren enige tijd uit te vallen door mentale problemen, en zijn mannen bezig met een flinke inhaalslag. Dat maakt het des te belangrijker om de signalen op tijd te zien, juist bij mannen, die volgens de krant vaak langer wachten voordat ze toegeven dat het niet meer gaat.

Wat er verandert

Tot nu toe was het beeld vrij eenduidig. Vrouwen vielen vaker en langer uit door stress dan mannen. Eind september schreven we op basis van cijfers van arbodiensten ArboNed en HumanCapitalCare al dat het stressverzuim bij vrouwen over 2025 ongeveer twee keer zo hoog lag als bij mannen, en dat mannen die uitvielen gemiddeld 245 dagen thuiszaten. Dat stuk over uitval door stress gaat over de algemene signalen.

Het nieuwe bericht voegt daar iets aan toe. Het verschil tussen mannen en vrouwen wordt kleiner, niet omdat vrouwen minder uitvallen, maar omdat mannen vaker uitvallen. En de krant waarschuwt dat de kosten van verzuim voor werkgevers de komende jaren flink kunnen oplopen. Voor jou als werknemer is vooral één ding van belang. Hoe langer je doorloopt met klachten, hoe langer de weg terug.

Waarom mannen het later merken

Dat mannen langer wachten, heeft vaak te maken met hoe klachten zich bij hen laten zien. Niet altijd als somberheid of huilbuien, maar als iets wat makkelijker te verklaren valt. Je bent kortaf, je slaapt slecht, je hebt vaker hoofdpijn of rugklachten, of je gaat juist harder werken om het gevoel van controle te houden. Daar zit geen etiket op, en dus gaat het door.

Wij denken dat daar de kern zit. Wie zijn klachten niet herkent als signaal, zoekt ook geen hulp. Het helpt om te weten waar je op kunt letten, en om dat eerder serieus te nemen dan je gewend bent.

Signalen om serieus te nemen

Onderzoek van arbodienst Arbo Unie, waarover CHRO berichtte, noemt veranderingen in gedrag en functioneren die al zichtbaar kunnen zijn voordat iemand langdurig uitvalt. Denk aan vermoeidheid, concentratieproblemen, minder betrokkenheid, vaker kort verzuim en je terugtrekken uit het team. Daar kun je zelf ook op letten.

• Je meldt je vaker een dag ziek, telkens om een andere reden.
• Je slaat de lunch of de borrel met collega’s over omdat je er geen zin in hebt.
• Taken die vroeger vanzelf gingen, kosten je nu veel meer moeite.
• Je bent na het weekend nog net zo moe als op vrijdag.
• Mensen om je heen zeggen dat je anders bent, en je wuift het weg.

Herken je meerdere van deze punten en houden ze al weken aan, dan is dat reden om er iets mee te doen. Niet pas als het echt niet meer gaat.

Waarom vroeg ingrijpen zoveel uitmaakt

Het onderzoek van Arbo Unie laat zien hoeveel tijd erop het spel staat. Werknemers met een verhoogd risico op langdurig psychisch verzuim die al in de tweede of derde week van hun verzuim op gesprek kwamen, waren gemiddeld zo’n zestig dagen eerder hersteld dan wie pas in de zesde week werd gezien. In de praktijk begint de begeleiding volgens de arbodienst vaak pas in week vijf of zes.

Daar kun je zelf iets aan doen. Je hoeft niet te wachten tot je werkgever je doorverwijst. Dit kun je meteen doen.

1. Vraag zelf een gesprek aan met de bedrijfsarts. Dat kan ook als je nog werkt, via het preventieve spreekuur. Wat je daar bespreekt, blijft tussen jou en de arts.
2. Ga langs bij je huisarts als je klachten ook buiten je werk spelen, zoals slecht slapen of somberheid.
3. Vertel het iemand. Een collega, je partner of een vriend. Hardop zeggen dat het niet goed gaat, is voor veel mannen de grootste stap.
4. Bespreek de werkdruk. Hoe je dat aanpakt, lees je in ons stuk over werkdruk bespreken met je leidinggevende.

Een weekje vrij nemen en dan weer door is verleidelijk, maar lost zelden iets op als de oorzaak blijft. Wie op tijd aan de bel trekt, heeft de beste kans om helemaal niet uit te vallen.