Tandenknarsen en kaakklemmen: is dat hetzelfde?

Veel mensen gebruiken de termen tandenknarsen en kaakklemmen door elkaar. Toch zijn het niet precies dezelfde aandoeningen. Ondanks dat beide klachten te maken hebben met overactieve kaakspieren en vergelijkbare symptomen kunnen veroorzaken, verschillen ze in de manier waarop ze ontstaan en hoe ze zich uiten. Het herkennen van het verschil kan helpen om de oorzaak van de klachten beter te begrijpen.

Wat is tandenknarsen?

Tandenknarsen wordt ook wel bruxisme genoemd. Dit ontstaat als de boven- en ondertanden met kracht over elkaar heen schuiven. Vaak gebeurt dit onbewust tijdens de slaap. Door de schurende beweging slijten tanden en kiezen na verloop van tijd. Soms ontstaan zelfs kleine scheurtjes of afgebroken stukjes tand.

Veel mensen ontdekken pas dat ze tandenknarsen als een partner het geluid hoort of een tandarts slijtage aan het gebit constateert. Zelf merk je het vaak pas aan klachten zoals een stijve kaak of gevoelige tanden.

Wat is kaakklemmen?

Bij kaakklemmen bewegen de tanden niet over elkaar, maar worden de kaken langdurig stevig op elkaar gedrukt. Ook dit gebeurt vaak onbewust, zowel overdag als tijdens de slaap. Vooral tijdens stressvolle momenten blijkt kaakklemmen veel voor te komen.

Ondanks dat er geen schurende beweging plaatsvindt, staan de kauwspieren langdurig onder spanning. Daardoor raken deze spieren overbelast, met pijn en stijfheid als gevolg.

De klachten lijken sterk op elkaar

Ondanks het verschil in beweging veroorzaken tandenknarsen en kaakklemmen vaak vergelijkbare klachten. Denk aan pijn in de kaak, een vermoeid gevoel in de gezichtsspieren, hoofdpijn, nekklachten en soms zelfs oorpijn.

Ook kunnen beide aandoeningen leiden tot problemen met het kaakgewricht. Sommige mensen horen een klik bij het openen van de mond of ervaren moeite met kauwen. Omdat de symptomen zoveel op elkaar lijken, is het niet altijd eenvoudig om zelf vast te stellen welke van de twee klachten aanwezig is.

Hoe ontstaan deze klachten?

Stress speelt bij zowel tandenknarsen als kaakklemmen een belangrijke rol. Emotionele spanning, werkdruk of een slechte nachtrust kunnen ervoor zorgen dat de kaakspieren onbewust actief blijven. Daarnaast kunnen factoren zoals een slaapstoornis, bepaalde medicatie of een afwijkende stand van het gebit bijdragen aan het ontstaan van de klachten.

Vaak is er niet één duidelijke oorzaak aan te wijzen. Meerdere factoren kunnen elkaar versterken, waardoor de klachten geleidelijk ontstaan.

Mogelijke behandelingen

Welke behandeling het meest geschikt is, hangt af van de oorzaak en de ernst van de klachten. Bij slijtage aan het gebit wordt vaak een op maat gemaakte nachtbeugel geadviseerd om verdere beschadiging te voorkomen. Daarnaast kunnen ontspanningsoefeningen, fysiotherapie en stressvermindering helpen om de spanning in de kaakspieren te verminderen.

Als de spieren zeer krachtig blijven aanspannen en andere maatregelen onvoldoende resultaat geven, kan botox tegen tandenknarsen worden overwogen. Door de activiteit van de kauwspieren tijdelijk te verminderen, kan de kracht waarmee wordt geknarst afnemen.

Ook botox tegen kaakklemmen wordt soms toegepast als langdurige spierspanning een belangrijke rol speelt bij de klachten. Het doel is niet om de kaak volledig stil te leggen, maar om overmatige spieractiviteit te verminderen.

Het verschil herkennen is belangrijk

Ondanks dat tandenknarsen en kaakklemmen veel overeenkomsten hebben, zijn het twee verschillende vormen van overbelasting van de kaakspieren. Heb je regelmatig last van kaakpijn, hoofdpijn of een vermoeid gevoel in je gezicht? Dan is het verstandig om deze signalen serieus te nemen en professioneel advies in te winnen. Zo voorkom je dat kleine klachten uiteindelijk uitgroeien tot langdurige problemen.